Ana sayfa Bilgi Merkezi Fatma Aliye Hanım kimdir?

Fatma Aliye Hanım kimdir?

Fatma Aliye Hanım'ın (Fatma Aliye Topuz) kısaca hayatı ve eserleri.

PAYLAŞ

İlk Türk kadın romancı Fatma Aliye Hanım (Fatma Aliye Topuz), 19 Ekim 1862 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. [1] Dönemin ünlü devlet adamı ve düşünürlerinden Ahmet Cevdet Paşa‘nın kızıdır. Babasının da etkisi ile küçük yaştan itibaren iyi bir eğitim aldı. Özel dersler alan Fatma Aliye Hanım, bununla da yetinmeyerek çeşitli alanlarda çok sayıda kitap okudu ve yabancı dil bilgisini geliştirdi.

1879 yılında Faik Paşa ile evlendi ve bu evliliğinden dört çocuğu dünyaya geldi.

Edebi kariyeri, Fransız yazar Georges Ohnet’in Volonté adlı romanını çevirmesi ile başladı. Kadın-erkek ilişkisini ahlaki bir bakış açısı ile ele alan bu çevirisi, “Meram” adı ile yayımlandı.[2] Kitap için kullandığı rumuz ise “Bir Kadın” idi. Bu eseri ile birlikte ilk Türk kadın çevirmen oldu.

1891 yılında manevi babası Ahmet Mithat Efendi ile birlikte “Hayal ve Hakikat” adlı bir roman kaleme aldı. 1892 yılında ise “Muhadarat” adında romanı yayımlandı. Bu roman ile birlikte ilk Türk kadın roman yazarı unvanını elde etmiştir.

Hanımlara Mahsus Gazete (Osmanlı Devleti’nde yayımlanmış ilk kadın dergisi), Tercüman-ı Hakikat Gazetesi, Servet-i Fünun Mecmuası ve Ümmet Gazetesi’nde yazdı.

Fatma Aliye Hanım’in ismi, Osmanlı Devleti’nin sınırlarını aşarak tüm dünyaya yayılmıştı. Chicago’daki “World Colombian Exposition Womans’s Library“, ona bir mektup gönderdi. Bu mektupta, yıllık kataloglarında yayımlanmak üzere ondan biyografisi ve kitapları istenmişti. [3] Daha sonra eserleri, İngilizce ve Fransızca başta olmak üzere çok sayıda Batı dili ile Arapça’ya çevrildi.

1908 yılında Cemiyet-i İmdadiye adlı ilk kadın derneğinin kuruluşunu gerçekleştirdi.

Toplumsal konulara oldukça duyarlı biriydi. Özellikle de kadın haklarının gelişimi konusunda önemli çalışmalarda bulundu.

13 Temmuz 1936 yılında hayatını kaybetti.

Fatma Aliye Hanım’ın bazı eserleri

Muhaderat

Refet

Enin

Nisvan-ı İslam

Hayal ve Hakikat

Osmanlı’da Kadın, Cariyelik, Çokeşlilik, Moda

Refet

Kaynakça

[1] Güven Uluköse, Fatma Aliye, 2013, İstanbul, Cinus Yayınları

[2] Gizem Parsova, İbrahim Biri (2018). “Tanzimat Dönemi Aydınlarından Fatma Aliye“. Akademik Bakış Dergisi 68:132

[3] Selma Atabek (2002). “İlk Çeviri Yapan, İlk Felsefe Kitabını Yazan Kadın Yazarımız Fatma Aliye Hanım“. Bütün Dünya, Temmuz, s. 133-134

BİR CEVAP BIRAK

Yorum yazın
Please enter your name here